કટિંગ ચા
મસ્કાબન
ખારી-ટોસ્ટ
ટપરી એક્સક્લુઝિવ
અમૃતતુલ્ય
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે કેટલાક દિવસથી યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. યુદ્ધમાં જાન-માલનું નુકસાન તો થાય જ છે, પરંતુ તેની અસર લોકોની માનસિક આરોગ્ય (મેન્ટલ હેલ્થ) પર પણ પડે છે. યુદ્ધથી માનસિક આરોગ્ય બગડે છે અને તે ડિપ્રેશન સુધીનું કારણ પણ બની શકે છે.
યુદ્ધથી માનસિક આરોગ્ય બગડે છે
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે કેટલાક દિવસથી યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. આ દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે આજે રાત્રે હંમેશ માટે ખતમ થઈ જશે. આ નિવેદન પછી અનેક પ્રકારની આશંકાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ વધતા જતા જોખમ વચ્ચે તે લોકો વિશે પણ વિચારવું જરૂરી છે જેઓ આ યુદ્ધ દરમિયાન આ દેશોમાં હાજર છે. ખાસ કરીને ઈરાનમાં જે લોકો છે તેમના પર આ સમયે ભારે સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે યુદ્ધની અસર માત્ર જાન-માલના નુકસાન સુધી જ મર્યાદિત નથી રહેતી, તેની અસર માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડે છે.
યુદ્ધના સમયે લોકોના મનમાં ભારે ડર, અસુરક્ષા અને જીવનના જોખમનો ભય રહે છે. આનાથી માનસિક તણાવ વધે છે અને મેન્ટલ હેલ્થ બગડે છે. આ જ કારણે આવા સમયમાં અનેક લોકોને એંગ્ઝાયટીથી લઈને ડિપ્રેશન અને પેનિક અટેક સુધી થવા લાગે છે, અનેક લોકો ઊંઘની સમસ્યાઓના શિકાર બની જાય છે.
ગાઝિયાબાદના જિલ્લા હોસ્પિટલમાં માનસિક રોગ વિભાગના ડો. એકે વિશ્વકર્મા કહે છે કે જ્યારે દેશો વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હોય અને પરિસ્થિતિ અત્યંત જોખમી બની જાય ત્યારે લોકોના મનમાં ડર પેદા થઈ જાય છે. આ ડર શરીરમાં હોર્મોનનું સંતુલન બગાડી દે છે. આનાથી શરીરમાં કોર્ટિસોલ હોર્મોનનું સ્તર બગડી જાય છે. તેનાથી લોકોને ઘબરાટ, બેચેની અને ડરની લાગણી રહે છે. ધીરે ધીરે આ સ્થિતિ મગજ પર અસર કરે છે. મગજમાં કેમિકલ અસંતુલન થઈ જાય છે જે ડિપ્રેશનનું કારણ બને છે. આ સ્થિતિમાં વ્યક્તિને નિષ્ણાત પાસે સારવાર કરાવવી પડે છે.
ડો. વિશ્વકર્મા કહે છે કે યુદ્ધ પછી પણ આવા લોકોની હાલત સુધરતી નથી. તેમાંથી અનેક લોકો પોસ્ટ-ટ્રોમેટિક સ્ટ્રેસ ડિસઓર્ડરના શિકાર બની જાય છે. આનાથી લોકોને ડરામણા સપના આવે છે. યુદ્ધ દરમિયાનની ઘટનાઓ વારંવાર તેમના મગજમાં ફરવા લાગે છે. તેમને હંમેશા તે જ ડર અને બેચેની રહે છે અને લોકોને માનસિક તણાવ વધી જાય છે. યુદ્ધના સમયમાં સોશિયલ મીડિયા પર ચાલતી અફવાઓ અને સમાચાર પણ લોકોના માનસિક આરોગ્યને બગાડે છે.
બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલેથી જ માનસિક તણાવ અનુભવતા લોકો આ સ્થિતિથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે. તેમના માટે ડર અને ચિંતાને સંભાળવું મુશ્કેલ થઈ શકે છે. આવા લોકોનું માનસિક આરોગ્ય ઘણું બગડી શકે છે. કેટલાક કેસમાં તો હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની નોબત આવી જાય છે.
